تاریخچه کوتاهی از پست در ایران

در تاریخ کهن ، ایرانیان یکی از مهمترین بنیانگذاران نظام پستی که دارای سازماندهی رسمی به نام دیوان برید یا چاپار بود ، محسوب می شدند. در حقیقت تمامی امور ارتباطی ایران زمین در آن زمان بوسیله دیوان برید تامین می شد.  مجریان و اداره کنندگان این دیوان در زمینه های مختلف شغلی ، مانند رده های سردبیر ، چاپار سوار ، پیاده و غیره امجام وظیفه می کردند.

در لغت نامه دهخدا آنجا که از چاپار نام برده ، چنین آمده است : چاپار یک کلمه ترکی است که مترادف تازنده از مصدر چاپماخ به معنی تازیدن بوده و در فارسی به معنای پیک ، برید ، پست ، قاصد ، نامه بر مصطلح گردیده است .

بنا به روایت تاریخ ، ایرانیان نخستین ملتی بودند که اقدام به تاسیس چاپار خانه ای منظم کردند ، ایرانیان این تشکیلات اداری را از زمانهای بسیار دور بنیانگذاری و سازماندهی کرده اند. در تمامی اسناد ابداع پست را به ایرانیان نسبت داده اند . از جمله در نوشته های تاریخی جهان باستان  که سابقه تاسیس چاپارخانه را در ایران به زمان هخامنشی و سلبقه ایجاد آن را به داریوش اول نسبت داده اند و معتقدند که بنیان گذار چاپار ( پست ) در جهان داریوش اول است .

یکی از مشهورترین  و حساسترین تشکیلات اداری هخامنشایان چاپارخانه بود که گروه چابک سواران آن ارتباط دایمی بین مرکز و ایالات  ایران را برقرار می کردند و در کوتاهترین زمان اخبار و گزارشهای واصله از گوشه  و کنار ممالک را به مرکز و از مرکز به دور ترین نقاط کشور می بردند . بنا به تصدیق و تایید اغلب مورخین جهان باستان چون هرودت چاپارخانه های ایران یکی از وسیعترین شبکه های ارتیاطی و منظم ترین ادارات دنیای کهن محسوب می شدند.

تمام مراسلات پستی ایران توسط سیستمی از شبکه های وسیع راهداری ، که محل رفت و آمد پیکهای سواره و پیاده بود انجام میشد . تمامی راهها   بسیار عالی و از لحاظ درجه بندی در سطح بالایی قرار داشت ، چنانچه بدون راهای سهل العبور و دستگاه منظم چاپار خانه ، امکان ارتباط منظم مرکز با سایر نقاط امکان پذیر نبود.